geschiedenis van de Noordwijk

Geschiedenis van de Noordwijk

De huidige grenzen van de Noordwijk zijn het kanaal en de Spoorweg die het kanaal en de boulevard doorkruist. Uit  administratief oogpunt verspreidt de wijk zich over de gemeenten Schaarbeek , Sint-Joost -ten -Node en Brussel stad.

De oudste bewoners  van de Noordwijk moeten zich herinneren dat zij als Molenbekenaars geboren zijn.  In 1921 absorbeerde de Brussel stad: de gemeente Laken en het laatste stuk van Molenbeek  dat ingesloten zat tussen het kanaal en de Zenne rivier. Zo eindigde de absorptie politiek van Brussel stad die vanaf  979 begonnen was.

De Noordwijk is een historisch bijzonder rijke wijk. Het is een voorbeeld van een snelle groei in de 19 de eeuw en het even snel verval in de 20ste eeuw  als Brusselse voorstad. Het hoogtepunt qua sfeer en welvaart zou zich net voor de oorlog en onmiddellijk erna hebben begeven.

Bovendien zou de Brabançonne (het Belgische volkslied) voor het eerst in de Noordwijk hebben weerklonken. De eerste trein vertrok uit het station aan de groendreef waar toen nog het eerste kanaal van Europa de vijfhoek binnenstroomde. Later zou dit stationnetje plaats maken voor een helihaven… waar tenslotte de brandweerkazerne van het Brussels gewest en een brandweermuseum werden opgetrokken. (p 5., parcours van ratten en muizen)

De Noordwijk is ook een multiculturele wijk. In de jaren 50 kwamen al, Italianen Spanjaarden maar ook Grieken zich in de noordwijk vestigen. Later volgde Marokkanen en Turken en recenter is er een migratie golf uit Afrika en Oost Europa.

 

Manhattanplan

We schrijven eind de jaren 50’. De Quartier Nord, een gekende volksbuurt in het Brusselse, begint er stilletjes op achteruit te gaan. Vroeger bloeide de wijk, voornamelijk de Antwerpse Steenweg, ook wel “de kassei” of “de St. Roch” genoemd. De Kassei was in gans Brussel gekend voor zijn bruisend leven, zijn vele winkels en cafés, zijn brouwerijen, zijn braderies en zijn muziekmaatschappijen. Maar vanaf de jaren ’50 begon het in de wijk te minderen. Al vanaf de jaren ’20 werd er reeds in Brussel rondverteld dat de stad Brussel grootste plannen had met de ‘Quartier Nord’. In 1930 was men toen begonnen met de werken aan de spoorwegverbinding tussen de Nord en de Midi; daardoor werd de oostelijke uithoek van de wijk volledig vernield. In ’58 volgden de andere grote werken: het viaduct over de Leopold 2-Laan en de overwelving van de Zenne. Al die zaken maakten dat steeds meer bewoners gingen geloven dat hun wijk ten dode opgeschreven was, en velen van hen trokken weg en gingen ergens anders wonen.

In de jaren ’60 gebeurde dan datgene wat sommigen hadden voelen aankomen. Ergens in het centrum van Brussel zaten twee mannen, een politicus en een zakenman, te dromen van een supermodern zakencentrum dat van Brussel een wereldstad moest maken. Hun namen: Paul Vanden Boeynants en Charlie De Pauw. De Twee deden er alles aan zodat hun plannen aanvaard zouden worden, en zie, in februari 1967 was het inderdaad zover, de plannen werden door de gemeenteraad goedgekeurd. De twee Jubelden, het Manhattanplan was geboren! Het hield in dat binnen de ‘quartier nord’ 80 torens werden gebouwd, staande op hoge sokkels, en dat daarvoor alle huizen werden afgebroken. Tegelijkertijd zou men tussen al die torens nog eens twee autosnelwegen aanleggen, die Londen met Istanboel en Amsterdam met Parijs zouden verbinden. En de bewoners?  Geen zorgen, die zouden allemaal gehuisvest worden, van de eerste tot de laatste…

In 1968 begonnen de gemeenten met de uitvoering van het superproject. Duizenden bewoners werden voor een nietigheid onteigend en op straat gezet. En een groot deel van de onteigende huizen werd afgebroken, en in de plaats kwamen er vier WTC-torens. De rest bleef jarenlang braak liggen, want met de jaren ’70 begon ook de economische crisis, en aangezien er geen geld meer was om de Manhattandroom op te bouwen, hield men het dan voorlopig maar bij de vier eerste torens.

Ondertussen stonden de onteigenden wel op ’t straat, en omdat er van al die beloftes voor nieuwe woningen niet te veel in huis scheen te komen, begonnen de bewoners zich dan ook te organiseren. Eerst kwamen er verschillende actiecomités en bewonersgroepen –er werden petities afgegeven aan het stadsbestuur, er werd actie gevoerd met spandoeken en zelfs het stadhuis werd bezet. In 1974 werd dan “buurthuis de kassei” opgericht. Het buurthuis dat voor het grootste deel uit bewoners, bestond pakte langs den enen kant het werk over van de ‘sociale dienst voor huisvesting” Die binnen de sociale dienst van de parochie bestond; en langs de andere kant probeerde het ook zo wat leiding te geven aan de verschillende actiecomités. Dank zij de samenwerking in “buurthuis De Kassei” konden de bewoners toch nog een aantal dingen bereiken, ook al moeten we, spijtig genoeg toegeven dat de strijd tegen het manhattanplan voor veel mensen verloren was, slecht  15% van de oorspronkelijke bevolking kreeg een andere woning. (p 13 -16, uit de Noordwijk moet herleven,  vzw buurtwerk noordwijk)

collectie SdB

Publicités

Laisser un commentaire

Entrez vos coordonnées ci-dessous ou cliquez sur une icône pour vous connecter:

Logo WordPress.com

Vous commentez à l'aide de votre compte WordPress.com. Déconnexion / Changer )

Image Twitter

Vous commentez à l'aide de votre compte Twitter. Déconnexion / Changer )

Photo Facebook

Vous commentez à l'aide de votre compte Facebook. Déconnexion / Changer )

Photo Google+

Vous commentez à l'aide de votre compte Google+. Déconnexion / Changer )

Connexion à %s

%d blogueurs aiment cette page :